VoIP Nedir?
VoIP, Voice over Internet Protocol
(İnternet üzerinden ses) açılımına karşılık gelmektedir. VoIP, sesi
(genellikle insan sesi) IP paketleri halinde internet üzerinden
taşımaktır. IP ağlarında ve
Internet’te kullanılan paket teknolojisi, tek bir ağ üzerinden her
türlü veriyi iletebilecek bir yapıda olduğu için ses trafiğini de gayet
başarılı bir şekilde taşıyabilecek kapasitededir. İşte bu mantıkla
ortaya konan Voice Over IP sistemini kısaca örneksel ses sinyallerinin
sayısal hale dönüştürülüp IP paketleri haline getirilerek sayısal veri
ağı üzerinden gönderilmesi şeklinde özetleyebiliriz.
VoIP, ilk olarak 90`lı yıllarda
denenmiştir ve düşük ses kalitesine rağmen uzak mesafe ve uluslararası
görüşmelerde tasarruf sağlayabileceği için başarılı kabul edilmiştir.
Günümüzde IP ağları üzerinde taşınan ses verisinin kalitesi telefon
sistemindeki kaliteye üstelik daha düşük bir bant genişliği kullanarak
yetişmiş durumdadır. Yeni ses kodlamaları sayesinde kabul edilebilir
ses düzeyini sağlamak için sadece 8 Kb/s yeterli bulunmaktadır, oysa
telefon şebekelerinde aynı kaliteyi sağlamak için 64 Kb/s gerekmektedir.
Voice over IP yada diğer bir adla IP
telefonu, IP protokolü ile Internet üzerinden veya özel bir IP ağı
üzerinden (VPN, LAN gibi) telefon görüşmesini mümkün kılan bir
teknolojidir. Taşınabilirlik özelliği dünyanın her yerinde aranabilme
ve arayabilme imkanı sunar. Örneğin İstanbul’da yaşıyorsunuz ve İzmir’e
iş seyahati yaptınız. IP telefonunuz ile İzmir’deki otelden IP
bağlantınızı yaptınız. Dostlarınız veya iş ortaklarınız veya
müşterileriniz İstanbul ofisinizi aradıklarında siz onlara İzmir’den
cevap verebilirsiniz. Üstelik onlar sizin İzmir’de olduğunuzu fark
etmeyecekler bile. Dünyanın neresine giderseniz gidin, yanınızda
yalnızca telefonunuz, şarj aletiniz ve varsa bağlantı kablonuzu
götüreceksiniz. Bu aslında cep telefonu ile yapılabilen bir şey,
bundaki yenilik nerede diyebilirsiniz. Ancak cep telefonu ile dünyanın
herhangi bir yerinden görüşme yapabilmeniz için GSM operatörünüzün
dolaşım anlaşması yapmış olması lazım. Üstelik fiyatlandırması çok da
pahalı olabilir.
Oysa IP telefon için alt yapı
olarak tamamen Internet (IP network) alt yapısı kullanılıyor. Ek ücret
ödemenize gerek yok. Internet kullanmak zorunda da değilsiniz. İki
ofisiniz arasında oluşturduğunuz güvenli VPN hattınız üzerinden de
Internet’ten yalıtılmış görüşme yapabilirsiniz. Ancak iki uç arasındaki
haberleşme yine IP protokolü ile olur.
VoIP avantajları kısaca şöyledir:
- Düşük çağrı maliyeti.
- Düşük alt yapı maliyeti.
- Bütün dünyada kullanabileceğiniz telefon.
- Yazılım tabanlı çözümler için uygunluk.
IP ağı üzerinden sinyalleri taşıyan
protokollere Voice Over IP protokolleri denir. VoIP, Katman 3
protokolüdür ve Katman 2 deki pek çok point-to-point (noktadan noktaya)
ve link katman protokollerini (PPP, Frame Relay, ATM... gibi) veri
transferi için kullanır.
VoIP protokollerinin en önemlisi RTP
(real- time transport protocol–gerçek zamanlı iletim protokolü)’dir.
RTP, ses ve video verisini İnternet üzerinden taşımak için paket biçimi
standartları tanımlamıştır. RTP bir multicast (çoklu yayın) protokolü
olarak tasarlanmıştır. Ancak sonradan pek çok unicast (tekli yayın)
uygulamaya konulmuştur. Daha çok video konferans gibi real-time stream
media (gerçek zamanlı kesintisiz ortam) uygulamalarında
kullanılmaktadır. Protokol, RFC 3550 ile tanımlanmıştır. RTP dışında, SIP (Session Initiation Protocol), H.323 gibi alternatif protokoller de mevcuttur.
H.323
ve SIP ağ üzerinde dağıtık bir yapıda çalışır ve bir çağrı
başlatılırken uç nokta ekipmanları dışında başka ağ elemanlarının
desteğine ihtiyaç duymaz. SIP, IETF tarafından geliştirilen noktadan
noktaya multimedya sinyalleşme protokolüdür. ASCII tabanlı HTTP benzeri
bir yapıdadır. H.323, ITU-T`ye ait H.320 standardının video konferans
için geliştirilmiş şeklidir.
VoIP İletişim Tekniği
VoIP iletişimi için şunlara ihtiyacımız bulunmaktadır:
Öncelikle
analog sinyali dijital sinyale (bits) çevirmek için ADC gereklidir. Ve
bu dijital bit’lerin iletişim için iyi bir formatla sıkıştırılmış
olması gerekmektedir. Bunun için ileride göreceğimiz birkaç protokol
vardır.
Şimdi bu ses paketlerini gerçek zamanlı protokol ile veri paketlerine iliştirmemiz
gerekmektedir.
(Genellikle IP üzerinde UDP, onun da üzerinde RTP) Karşı tarafı aramak
için sinyalleşme protokolüne ihtiyacımız var. Bunu ITU-T H.323
yapacaktır. Karşı tarafa ulaşan paketlerin tekrar açılması, verilerin
düzenlenmesi, analog ses sinyaline çevrilmesi ve son olarak ses kartına
veya telefona yollanması gerekmektedir. Bütün bu işlemlerin gerçek
zamanlı olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Çünkü çok geriden gelen
paketlerin beklenmesi gibi bir seçenek yoktur.
Ses » ADC – Sıkıştırma Algoritması - RTP’nin TCP/IP içine yerleştirilmesi »
« Ses « DAC « Açma Algoritması « RTP’nin TCP/IP’den ayıklanması «
VoIP kullanmanın PSTN’e göre avantajları nelerdir?
Eğer PSTN hat kullanıyorsanız, genel
olarak hattı kullandığınız süre kadar, o hattı size sağlayan ve yöneten
şirkete para ödersiniz. Eğer uzun süre konuşursanız daha çok ödersiniz.
Ve ayrıca aynı anda birden fazla kişi ile konuşamazsınız
(Telekonferans).
VoIP’de ise bunun tersine aynı anda ihtiyacınız
olan herkesle görüşebilirsiniz (Karşı tarafında VoIP kullanıyor olması
lazım). İstediğiniz kadar ve aynı anda birçok kişi ile konuşabilirsiniz.
Tarih: 25.09.2007
|
